«کتاب قوام» و «کتاب فلسفی»؛ علیرضا مازاریان و محسن دریابیگی؛ خیمه یکی شیـخ بود، یکی سیّـد

حسن دریابیگی کوشیده همچون دیگر کتاب‌های این مجموعه با پر‌ رنگ کردن جنبه‌های روایی، اثری خواندنی و دارای کشش را به خوانندگان عرضه کند و در عین حال با پرهیز از اغراق و اسطوره‌سازی چهره‌ای ملموس و انسانی از سیدمهدی قوام ارائه کند

«مجموعه صاحبدلان»

(کتاب قوام- کتاب فلسفی)

نویسندگان: علیرضا مازاریان - محسن دریابیگی

ناشر: خیمه، چاپ اول 1394

هر جلد 120 صفحه؛ 5500 تومان

 

*****

آیا شکل زندگی انسان‌ها تغییر کرده است؟! چه چیزی اکنون داریم که پدربزرگ‌های ما نداشتند؟! جدیدترین تکنولوژی چیست؟! عمر مراکز آموزشی بدین نحو فعلی در ایران و جهان چند سال است؟! کتاب‌های زمانه ما از لحاظ شکل با کتاب‌های چند قرن پیش تفاوتی داشته‌اند؟! اگر داشته‌اند، چه تفاوت‌هایی را می‌شمارید؟! این سوالات و شبیه این پرسش‌ها، ساده و قابل هضم‌اند. نه تنها تحولات را می‌دانیم که غالبا ارزش‌گذاری نیز می‌کنیم. می‌گوییم قبلا هواپیما نبود و اکنون هواپیما هست و اتّفاقا خوب هم هست! قبلا موبایل نداشتیم و الان داریم و اتّفاقا وسیله خوبی هم هست! و قِس علی هذا...امّا همه دنبال مدرنیته و تکنولوژی برتر نیستند و برخی افراد، روش و سیاق و شکل سنتی را ترجیح می‌دهند. لابلای کتب تاریخ چرخ می‌زنند و در اینترنت سرچ می‌کنند تا قدیمی‌ترین نوعش را پیدا کنند و شبیه آن را بسازند و استفاده بنمایند. "منبر" از این قبیل است. کسی را نمی‌شود پیدا کرد که تاکنون پای منبر ننشسته باشد! هر چه شکل و ظاهر منبر ساده‌تر و سنّتی‌تر، مطلوب‌‎تر و مقدّس‌تر! این به معنای تحجّر نیست. خطبای شیعه از منبر ساده استقبال می‌کنند ولی از تکنولوژی نیز بهره می‌جویند. خطیب گرانقدری همچون محمّدتقی فلسفی در پاسخ پیرمردی که گفته بود:" آقای فلسفی! سلّمکم الله! حرف‌های خوبی می‌زنید، از خدا و اولیای دین می‌گویید. اما حیف! حیف که این مزمار را به مسجد آورده‌اید. آقا شما دیگر چرا با بلندگو حرف می‌زنید؟ از شما بعید است..."؛ به دندان مصنوعی و عینک پیرمرد اشاره می‌کند و او را به استفاده نکردن از این وسایل مصنوعی دعوت می‌کند که سکوت پیرمرد را منجر می‌شود.

آنچه خواندید فرازی از «کتاب فلسفی» بود که توسط نشر خیمه در مجموعه‌ای تحت عنوان صاحبدلان به بازار آمده است. علیرضا مازیاران در این کتاب به شکلی مستند و روایی به شرح زندگانی محمّدتقی فلسفی می‌پردازد، واعظ شهیر معاصر که امام ره از او به عنوان زبان گویای اسلام یاد می‌کرد. زندگی آیت‌الله فلسفی اتفاقات عجیب و غریب دارد: "اوایلی که با بلندگو در حرم حضرت معصومه(ع) سخنرانی می‌کرد بعضی‌ها ناراحت بودند و اعتراض می‌کردند. تا آنکه یک شب آیت‌الله بروجردی آمد و در مجلس نشست. سخنرانی را کامل گوش کرد و رفت. بدون آنکه به وجود  بلندگو اعتراضی کند. همین کافی بود که دیگر کسی اعتراض نکند." اشتباه است اگر گمان کنیم تمام وجوه زندگی فلسفی، منبر است و بس! چهره سیاسی او نیز مظلوم است. علیرضا مازاریان در این کتاب چهره‌ای جامع از فلسفی ارائه می‌دهد:" خبرگزاری‌های خارجی نوشتند: "آیت‌الله خمینی و همکارش را دستگیر کرده‌اند." منظورشان از همکار فلسفی بود."

یکی از منبرهای سراسر نور مرحوم فلسفی برای مجلس ختم منبری معروف و متخلّق دیگری بود که آوازه او دست کمی از فلسفی نداشت. محسن دریابیگی کتاب قوام که حکایت زندگی سیدمهدی قوام است را تالیف کرده و باز هم نشر خیمه آن را روانه بازار نموده است. خطیبی معروف با ریشی کوتاه! "پرسید: می‌گویند قوام ریشش کوتاه است؛ به علما نمی‌خورد. قوام پاسخ داد: به اندازه ایمانم ریش می‌گذارم." کسانی که اهل منبر هستند به خوبی این نکته را درک می‌کنند که هر حرفی را روی منبر نمی‌زنند. احکام و اخلاق و عقائد و سیاست و ... را روی منبر می‌گویند اما از عرفان سخن نمی‌گویند؛ چرا که عرفان، محیطی خصوصی می‌طلبد. لکن محسن دریابیگی این گونه می‌نویسد:" در آن مقطع، از معدود واعظانی-قوام- بود که روی منبر مباحث عرفانی مطرح می‌کرد. به زبانی که عامه مردم بتوانند بفهمند.عارف مسلک بود. ولی با عرفان بازی میانه‌ای نداشت. وقتی هم که جمعی از دراویش برایش نامه نوشتند و دعوتش کردند که برود و رییس قطب شان شود، نامه را پاره کرد و دور ریخت."

محسن دریابیگی برای نوشتن این کتاب از راویانی استفاده کرده است که خود چهره‌هایی نامدار و طراز اول هستند. از جمله این راویان می‌توان به غلامحسین دینانی، محمود امجد، عزیزالله خوشوقت و ... اشاره کرد که با بازگویی این روایت‌ها فرصتی را در اختیار نویسنده قرار داده‌اند که کتابی خواندنی و مهمتر از همه آموزنده را درباره سیدمهدی قوام به خواننده ارائه کند. محسن دریابیگی که نوشتن هفتمین کتاب از این مجموعه را برعهده داشته است، کوشیده همچون دیگر کتاب‌های این مجموعه با پر‌ رنگ کردن جنبه‌های روایی، اثری خواندنی و دارای کشش را به خوانندگان عرضه کند و در عین حال با پرهیز از اغراق و اسطوره‌سازی چهره‌ای ملموس و انسانی از سیدمهدی قوام ارائه کند. این مهم در کتاب فلسفی نیز به روشنی قابل مشاهده است، در حالی که زندگی پرفراز و فرود آیت‌الله فلسفی با توجه به آن اتفاقات عجیب و غریبی که اشاره شد، از پتانسیل بالایی برای ارائه چهره‌ای اسطوره‌ای برخوردار بود که  علیرضا مازاریان از همین نکته در کتاب خود بهره برده است. تصویر واعظ شهیر تاریخ معاصر ایران، برخوردار از وجوهی انسانی و پذیرفتنی است و همین نکته باعث شده حقایق نهفته در این کتاب‌ها بر خوانندگان تاثیرگذار باشد، همانگونه که منبرهای این بزرگان چنین تاثیری را در سطحی بسیار بالاتر و برای آشنایی نسل‌های مختلف با حقایق عاشورایی و اسلامی، بر شنوندگان می‌گذاشتند. 

 

مطالب پرطرفدار

۲ سال پیش
کافه گردش

پارک جنگلی بابل کنار (بزچفت)...

معرفیدر شهر بابل چند سالی است که از هر کس نام و نشان یک پارک تفریحی را جویا می‌شوید بی‌هیچ درنگی نام...
۱ سال پیش
دیجیاتو (Digiato)

راهنمای پیدا کردن رمز تمامی گاو صندوق‌ها و قفل‌های Resident Evil ۲...

بعد از ۷ راهنمایی قبلی که در آن به آموزش ارتقای سلاح‌ها گرفته تا نحوه ترکیب باروت‌ها و گیاه‌ها پرداخ...
۲ سال پیش
دیجیاتو (Digiato)

علائم ۷۲۰p، ۱۰۸۰i و ۴K در نمایشگرها چه معنایی دارند؟...

حتماً بارها علائم ۱۰۸۰p، ۱۰۸۰iیا ۴K و امثال آن را در برچسب خصوصیات تلویزیون ها و مانیتورها یا در منو...